Soldaten van Oranje

De Soldaten van Oranje zijn Nederlandse jongeren met diverse etnische, culturele en religieuze achtergronden die zich onbaatzuchtig inzetten voor hun directe omgeving en daarmee voor de samenleving. Ze doen dit in projecten die de problemen aanpakken die ontstaan wanneer delen van de verzorgingsstaat (gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid en sociale zekerheid) en publieke werken (onderhoud bouwwerken, speelplaatsen en beplantingen) tekort schieten in een neoliberale samenleving. Zo zetten Soldaten van Oranje zich in voor de zwakkeren van de samenleving: kinderen, ouderen, mensen met een handicap of beperking, arme, zieke of anderszins hulpbehoevende mensen. Projecten kunnen ook betrekking hebben op herstel of verbetering van de publieke ruimte, zoals speelruimte voor kinderen en toegankelijkheid voor kwetsbare groepen.

Deze jongeren zetten zich dus in om maatschappelijk achterstallig onderhoud weg te werken. En daar staat wat tegenover. In de eerste plaats hun eigen bevrediging van een menselijke behoefte om gezien te worden, erbij te horen en ertoe te doen doordat zij zich op die positieve manier nuttig maken voor hun sociale omgeving. Hierdoor hebben zij het gevoel belangrijk te zijn voor een ander, een essentieel onderdeel van de menselijke zelfverwezenlijking.

Ten tweede is een actie van Soldaten van Oranje er niet alleen erop gericht dat de betrokken jongeren ervaren dat hen erkenning en waardering toekomt voor hun maatschappelijke inzet. Het is zaak dat zij ook ondersteuning krijgen in belangrijke aspecten van hun leven, waar zij die op dat moment kunnen gebruiken. Dan gaat het bijvoorbeeld om hulp bij het vinden van een opleiding, stage of baan, en soms achterliggende hulpvragen qua schulden en andere privé-problemen. Daarin kunnen de Soldaten van Oranje rekenen op de rest van het team en hun achterliggende organisatie om daarin gezamenlijk een oplossing te vinden.

Op die manier wordt gewerkt aan een kwaliteit van leven waar deze Soldaten van Oranje, net als alle jongeren, behoeften aan hebben. Met als bodem een inclusieve omgeving waarin zij competenties ontwikkelen om naar draagkracht in hun belangrijkste eerste levensbehoeften te leren voorzien. En op basis van een positieve, betrokken en steunende sociale omgeving waardoor zij een gevoel van verbondenheid ervaren met de samenleving, in ieder geval met hun directe maatschappelijke omgeving in hun wijk en stad. En daarop als belangrijk persoonlijk bouwwerk een gevoel van betekenisvol en belangrijk zijn voor een ander vanuit eigenheid en autonomie. Een beleving van de jongeren dat ze enerzijds in die omgeving gewaardeerd worden om hoe ze nuttig zijn, zich inzetten en daarmee van betekenis zijn voor anderen. En anderzijds ook de ervaring dat ze daarin samen 'anders' kunnen zijn en allemaal op een eigenzinnige manier van nut zijn en hun bijdrage aan het gezamenlijke.

In 2013 is de term Soldaten van Oranje bedacht, vanuit de betekenis van het woord 'soldaat' in de straatcultuur (als een positieve, aansprekende identiteit, net als 'strijder'). Aangevuld met 'van Oranje' omdat de jongens, ondanks hun diverse etnische, culturele en religieuze achtergronden, hier in Nederland hun toekomst hebben en ook doorgaans hier zijn geboren of zeer jong hier zijn gekomen. Het idee om deze 'jongeren' te zien als gewoon ook Nederlander in plaats van 'allochtoon' of een andere uitsluitende term, is ook nog eens bijna een verzetsdaad in het huidige politieke klimaat. Vandaar Soldaten van Oranje.

Het idee lag lang op de plank. Pas onlangs in 2019 zijn de eerste Soldaten van Oranje acties uitgevoerd en gefilmd. En nu - juist in Coronatijd - lijkt het concept klaar om zijn weg te vinden naar diverse wijken in verschillende steden. Mede geïnspireerd door voorbeelden die zich al spontaan ontwikkelen rondom voedselpakketten en armoedebestrijding in tijden van Corona. Denk aan projecten als 'Niet hangen maar helpen' van jongerenwerker Mourad Ouari en jongerenambassadeur Aad van Loenen in de Haagse Transvaal, en de alternatieve voedselbank die is opgericht door Said Bensellam uit Bos en Lommer met zijn partners in Amsterdam Oost, Noord en Zuid-Oost (en nu ook in Haarlem). De ambitie is om in 2021 meer van dit soort projecten onder de vlag van de Soldaten van Oranje te ondersteunen door ze in beeld te brengen, te helpen met contacten, voorzieningen, te onderzoeken en daarmee ook het concept verder te ontwikkelen. In deze periode van grote onzekerheid, mede door COVID-19 en de verregaande polarisatie en complottheorieën, lijkt de tijd er meer dan rijp voor.



Nihil timendum est! (er valt niks te vrezen)